Soms waag ik mij ook (door overtuigingen of een gevoel van moeten) in situaties die eigenlijk niet bij mij passen. Zo heb ik mijn dochter opgegeven voor de zwemles, welke zij nu een half jaar volgt.

Ze begon met de leeftijd van vijfeneenhalf. Ik had het al voor me uitgeschoven omdat eerder naar mijn mening zeker geen zin heeft. Een watervrij en speels kind dat door de vrijheid die ik haar geef al zoveel zelf heeft geleerd stuurde ik naar zwemles, waar volgens een vast protocol de ' zwemvaardigheid'  wordt 'aangeleerd'.

Elke maandag ging ik met een enthousiast kind naar zwemles en gelukkig bleef mijn dochter enthousiast. Water is nu eenmaal iets waar een kind zich graag in bevindt en het is een kind dat alles met plezier doet wat ze leuk vindt en niet omdat het moet of omdat er iets tegenover staat.

Ze bleef wel erg lang in badje 1, dus na 15 lessen toch maar eens een gesprekje aangeknoopt met de juf. Volgens haar had ze geen kikkervoeten en mijn grapje dat ik daar ook blij om was werd niet geheel begrepen en gewaardeerd. Groot was mijn verbazing dat zij de volgende les toch doorging naar badje 2. Gelijk zag ik verschil. In dat badje was het dieper, dus de motivatie om boven water te blijven werd wat groter. Al na drie lessen was de verbazing van de nieuwe zwemjuf groot. Ze kan al naar badje 3!

Elke les kleed ik haar na het zwemmen aan en in tegenstelling tot het gemopper van veel ouders hebben wij het naar ons zin. Ik kleed haar aan omdat ze dat prettig vindt. Ze kan en doet het altijd zelf maar zo'n half nat lijf in je kleding proppen na een enerverende zwemles mag best worden 'beloond' met een beetje hulp. Verbaasd volgt ze de gesprekken tussen boze moeders en hun kind dat ze 'het zelf moeten doen, niet moeten zeuren, beter moeten zwemmen, meer hun best moeten doen.....' etcetera.

Laatst viel het haar gewoon op en zei: "Jij wordt nooit boos mam en dat vind ik gezellig!"
Ik hecht geen waarde aan een diploma. Waar ik wel waarde aan hecht is dat mijn dochter haar leerproces zelf kan vormgeven en dat het van binnenuit wordt gestuurd. Niet omdat er een diploma aan vast zit of omdat wij vinden dat een kind moet leren zwemmen.

Het volgen van haar eigen ontwikkeling staat voor mij voorop. Een kind dat leert voor zijn A-diploma kan nog niet zwemmen. Wat als het in het water valt? Kan een kind dat zwemles heeft zich dan wel redden en een kind dat watervrij is en geleerd heeft om "op zijn hondjes' het hoofd bovenwater te houden niet? Ik denk dat we door de zwemgekte rondom het leren zwemmen en het fel begeerde A-diploma de realiteit uit het oog zijn verloren. Een kind wordt nu eerst geleerd hoe het straks technisch goed kan leren zwemmen, terwijl de essentie is dat het leert om zich te redden in een noodgeval.

Zwemles dient geen enkel doel voor het zevende levensjaar. Het geeft een kind niet meer plezier dan het zwemmen met een bandje en daarbij komt dat vanaf de leeftijd van 7 jaar de hersenen de combinatie tussen de slagen veel beter kan leggen. Een kind gaat sowieso wel de slag leren op een moment dat het daar zelf aan toe is en de intrinsieke motivatie daar is! Voor mij lijkt het erop dat veel kinderen juist de motivatie om te zwemmen verliezen. Het duurt in veel gevallen bijna 2 jaar voor het kind het diploma haalt en te horen aan de depressieve praat van ouders, de huilende en teleurgestelde kinderen vraag ik me echt af waarmee we bezig zijn.

Ook het prijskaartje dat aan dit diploma hangt is niet misselijk. Als je het lesplan erop nakijkt, ben je onder de 700 euro zeker niet klaar. Maar alle 'risico' ingedekt sturen we ons kind toch naar zwemles en ondergaan het urenlange wachten en de frustratie gedwee.

En dan nu de kunst van het leren kijken en luisteren naar je kind. In deze periode ben ik met mijn dochter en mijn oudste zoon van 18 op vakantie. We hebben een heerlijk zwembad voor de deur van ons appartement en ook de zee is dichtbij. Elke dag lag ze spelend met andere kinderen in het water en stapte ze zonder erg ook zonder bandje het water in. Met een snorkel en bril op haar hoofd stapt ze in het water en .....zwemt rustig af en toe drijvend met de meest mooie slag heel relaxed naar de overkant, waar het toch 2 meter diep was. Toen ze aankwam keek ze me aan. Ik stond op de kant naar haar te kijken en ik attendeerde haar achteraf rustig op haar 'bandeloosheid'. Ze lachte breeduit en zei: " Het is echt leuk onderwater en ik kan blijven drijven".

Dat ze ook had gezwommen was haar niet eens opgevallen. Op mijn reactie "gelukt", reageerde ze met een schouderophalen en zwom direct weer terug. Vanmiddag ga ik de zwemles opzeggen. Dat A-diploma zal geen groter plezier geven dan de vreugde op haar gezicht toen bleek dat ze het zichzelf allemaal grotendeels had aangeleerd, gewoon omdat ze het van binnenuit graag wilde!

Sacha Grootenboer ©, juni 2010